Rapen kweken zaaien en oogsten in de moestuin

Rapen kweken: van zaaien tot oogsten

Rapen zijn echte voorjaarsgroenten. Ze hebben een frisse smaak en kunnen daardoor verwerkt worden in diverse gerechten. Zelf rapen kweken in de moestuin is leuk om te doen en zeker niet moeilijk. De jonge rapen worden ook wel knolraap, meiknol of tuinraap genoemd.

Oorspronkelijk komen rapen uit het Middellandse Zeegebied waar ze al in het jaar 1500 werden geteeld. Tegenwoordig zijn ze volledig ingeburgerd in onze moestuin. Zelf rapen kweken, zaaien en oogsten doe je het beste aan de hand van dit stappenplan. Je weet dan zeker dat je jouw knolrapen van de juiste verzorging voorziet zodat je straks kunt genieten van voorjaars- of najaarsrapen.

Rapen kweken

Rapen kweken kan vroeg en laat. Voorjaarsrapen zijn wat milder van smaak dan rapen die je in het najaar oogst. Wil je vroege rapen kweken? Dan kun je ze het beste in de maand maart of april zaaien. Als je liever rapen wil die je in de herfst kunt oogsten, dan zaai je bij voorkeur in de maanden juli of augustus. Lang hoef je niet te wachten, want rapen kun je vaak al na 6-8 weken na het zaaien oogsten.

Rapen zaaien en planten

Rapen zaaien doe je in een bodem die lekker los van structuur is. Dat komt de ontwikkeling van de knol ten goede. Als de bodem in de moestuin van nature een vaste structuur heeft, dan kun je ervoor kiezen om deze in de winterperiode te bewerken met compost. Rapen staan het liefst op een zonnige plaats. De zaaidiepte is ideaal als deze rond de 2-3 centimeter ligt.

Rapen worden qua omvang niet zo breed. Een plantafstand van 25×10 centimeter is dus doorgaans voldoende. Jonge rapen zaai je dun. Staan ze na het opkomen toch te dicht op elkaar? Dan kun je de rapen het beste uitdunnen.

Rapen uitdunnen: te dicht op elkaar gezaaid
©lzf – Rapen te dicht op elkaar gezaaid

Voorzaaien is geen goed idee als je zelf rapen wilt kweken in de moestuin. Ze zijn namelijk niet zo goed bestand tegen verplaatsen. Ze kunnen wel prima tegen koude temperaturen. Vroeg rapen zaaien in maart kan dus prima.

Stappenplan zelf rapen kweken

Als je zelf rapen wilt kweken in de moestuin, dan wil je natuurlijk geen belangrijke stappen overslaan. Hierbij kun je denken aan het voorbereiden van het zaaibed én de verzorging in de eerste weken na het zaaien:

  • Rapen staan graag in de zon. Zoek dus een zonnige plaats op in de moestuin. Houd er rekening mee dat de plantafstand voor het kweken van rapen ideaal is als deze 25×10 centimeter bedraagt.
  • De bodem moet lekker los en luchtig van structuur zijn. Zo kunnen de wortels goed kiemen en krijg je mooie stevige knollen. De bodem bemesten met compost doe je bij voorkeur in de winterperiode voor het zaaien van rapen. Zodra ze op zijn gekomen kun je de jonge rapen wel van wat koemestkorrels voorzien.
  • Zaai de rapen op een diepte van ongeveer 2-3 centimeter. Dek de gaatjes en de zaden af met een laagje aarde. Zo worden ze niet opgepikt door vogels en spoelen ze na een regenbui niet zomaar weg.
  • Houd de bodem waarin de rapen staan vrij van onkruid. Regelmatig water geven is een must, maar de bodem mag nooit te nat blijven. Controleer de jonge rapen ook op de aanwezigheid van plagen zoals slakken of vogels.

Rapen verzorgen

Als je wilt kunnen genieten van lekkere raapjes, dan is een goede verzorging natuurlijk essentieel. Rapen stellen gelukkig niet veel eisen aan hun verzorging, maar er zijn wel een aantal dingen waar je rekening mee moet houden:

  • Bewerk de bodem in de winter al met compost. Verse mest kan de fragiele wortels beschadigen waardoor de oogst behoorlijk tegen kan vallen. Doe dit daarom zo vroeg als mogelijk.
  • Houd de bodem waarin je de rapen kweekt lekker los en luchtig. Dit heeft een positief effect op de zuurstofopname, maar zorgt er ook voor dat overtollig water snel en efficiënt afgevoerd kan worden. Rapen hebben dus best veel water nodig, maar zijn niet zo dol op natte voeten.
  • Geef de rapen in de eerste weken van de groei een kleine hoeveelheid koemestkorrels. De plantjes zijn maar klein en hebben niet overdreven veel voedingsstoffen nodig.
  • Rapen kun je prima uitdunnen. Dit doe je vooral als je merkt dat de gezaaide rijen iets te vol staan. Door de dunne steeltjes weg te halen, krijgen de sterke rapen meer zonlicht en voedingsstoffen wat de oogst bevorderd.

Rapen oogsten en bewaren

Rapen kun je vrij snel na het zaaien oogsten. Vaak is dat al binnen 6 tot 8 weken. Rapen oogsten doe je als de knollen ongeveer 5 centimeter groot zijn. Jonge knolletjes smaken namelijk het lekkerst en zijn niet vezelig.

Rapen oogsten in de moestuin
©Koichi Yoshii – Jong oogstrijpe rapen

Oogst je in het najaar? Dan mogen ze gerust 2 centimeter groter groeien. Trek de rapen met loof en al uit de grond. Daarna kun je het loof verwijderen. Deze kun je mits vrij van ziekten en plagen op de composthoop doen. Maar nog beter is om hier een heerlijke stamppot bijvoorbeeld van te maken, want het loof is prima eetbaar!

De rapen zelf kun je een aantal dagen bewaren in de koelkast. Toch zijn ze vers geoogst het lekkerst. Invriezen kan ook. Je kunt de ingevroren rapen dan bijvoorbeeld later nog verwerken in stoofpotten of andere warme gerechten.

Populaire rapen rassen

Rapen kweken in de moestuin is dus helemaal niet zo ingewikkeld als je misschien dacht. Zeker niet als je kiest voor het juiste ras. We hebben een aantal populaire rapen rassen voor je uitgezocht. Deze rassen staan bekend om hun makkelijke teeltwijze én volle smaak:

  • Ronde Witte Roodkop: dit ras staat ook wel bekend onder de naam Nancy. Deze mooie rapen zijn wit én rood van kleur. Ronde Witte Roodkop is vol van smaak en kan ook prima rauw worden verwerkt in salades.
  • Goldana: deze rapen geven goudkleurige knollen en zijn heel geschikt voor een late teelt. De knollen van deze rapen zijn middelmatig groot met een volle lichtzoete smaak.
  • Platte Witte Mei: anders dan de bovenstaande rassen, geven deze rapen witte knollen met een intense smaak. Ze kunnen geweekt worden als voorjaars- en najaarsrapen. De smaak is vol en fris.

Ziekten en plagen bij rapen

Zoals dat voor alles geldt wat groeit en bloeit in de moestuin, wil je ziekten en plagen bij rapen natuurlijk het liefst buiten de deur houden. Dat doe je door de rapen van de juiste verzorging te voorzien én extra alert te zijn op de onderstaande ziekten en plagen:

  • Aardvlo: als je gekozen hebt om vroege rapen te kweken in de moestuin, dan moet je extra alert zijn op de aardvlo. Aardvlooien vreten zich een weg door het blad van het loof. Het blad wordt geperforeerd en zal uiteindelijk verdorren en loslaten.
  • Knolvoet: een bekende ziekte bij rapen is knolvoet. Je merkt de ziekte op doordat de rapen slecht groeien en het loof verwelkt. De wortels van de knolraap zijn opgezwollen en sterven uiteindelijk af door verrotting.
  • Koolvlieg: de koolvlieg legt zijn eieren aan de voet van de knol. De maden vreten zich een weg door de wortels van de koolraap wat de groei ernstig beïnvloed. Koolvlieg komt het meeste voor bij late teelt.
  • Konijnen: het zal je niet verbazen dat ook knaagdieren, zoals konijnen, dol zijn op deze sappige knolletjes. Om aanvreten van het loof en de knol te kunnen voorkomen, is het verstandig om de rapen te overspannen met een net.

Rapen en gezondheid

Rapen zijn heel gezond. Dat geldt niet alleen voor de knol, maar ook voor het loof en het blad. Deze bevatten namelijk veel vitamine C, K en calcium. Deze vitaminen en mineralen bevorderen de hersenfunctie en hebben een positieve invloed op de gezondheid van ons darmstelsel.

Daarnaast hebben rapen ook een ontstekingsremmende werking, helpen ze ons lichaam bij het afvoeren van vrije radicalen én houden ze ons immuunsysteem gezond en sterk.

Rapen in de keuken

Rapen zijn super veelzijdig en kunnen in veel gerechten worden verwerkt. Je kunt de knol in dunne plakjes eten op een boterham met kaas, maar ook in groene salades of rauwkost smaken rapen heerlijk. De stelen van de raap kun je ook fijn snijden en verwerken in een stamppot. Gezond én lekker!

Natuurlijk smaken knolrapen ook lekker in diverse stoofgerechten. Een lekker snack maak je door de rapen te frituren of bakken. Je kunt knolraap of meiknol ook prima combineren met andere groenten zoals bijvoorbeeld pompoen.