Tomaten kweken: van zaaien tot oogsten

Tomaten kweken

Wie is er nu niet dol op tomaten? Deze gezonde en lekkere vrucht kun je aan de hand van deze gids zelf kweken. Ze komen voor in veel verschillende kleuren en vormen. Daardoor kun je profiteren van diverse heerlijke smaakexplosies. Perfect als gezond tussendoortje én een verfijnde smaakmaker in de keuken.


De tomaat, of ook wel lycopersicon genoemd, vindt zijn oorsprong in Meso-Amerika. Ze werden al voor de tijd van de Maya’s en de Inca’s gekweekt rondom het Andesgebergte. De rijke historie van de tomaat mag dan ook niet ontbreken in je moestuin of balkon.

Tomaten kweken

Zelf tomaten kweken is enorm leuk om te doen. De tomatenplant is dol op de zon. Geef hem dan ook een prominente standplaats met veel zonlicht. De plantafstand tussen de tomatenplanten is ideaal als deze tussen de 50-70 cm ligt.

Zonlicht is een zeer grote factor bij het kweken van de tomaat. Deze draagt voor het grootste deel bij aan de uiteindelijke smaak.

De zaaidiepte ligt ongeveer op 0.5 cm. De tomatenplant bereikt een planthoogte van 50-150 cm. Ze krijgen geel-kleurige bloemen tijdens hun bloeiperiode. Dit is tussen juni en september.

Plant eigenschappen:

Plantgroep: Vruchtgewas
Standplaats: Zon
Plantafstand: 50×70 cm
Zaaidiepte: 0.5 cm
Planthoogte: 50-150 m
Bloeiperiode: Jun t/m Sept

Botanische naam:
Solanum lycopersicum esculentum

Bloemkleur:

Tomaat zaaien en planten

Er is niets leuker dan zelf tomaten zaaien en planten. Dit kun je zelfs op drie manieren doen. Buiten in de volle grond zaai je ze het liefst tussen april en mei. Maar let hierbij goed op nachtvorst. Wanneer deze kans aanwezig is, dek de tomatenplant dan goed af. Wil je tomaten zaaien in een koude kas, dan kun je dat ook in deze periode doen.

Ook kun je tomaten prima in pot kweken met wat simpele aanpassingen.

Gebruik bij het aanplanten een meststof met extra kalium. Dit is een belangrijke stof voor de ontwikkeling van de plant, maar geeft uiteindelijk ook een ‘sappige’ tomaat om te oogsten.

Wil je liever eerder aan de slag met het zaaien van tomaten? Kies dan voor een verwarmde kas of start met voorzaaien binnenshuis. Je kunt ze dan al in februari, maart en april zaaien.

FebMrtAprMei
Volle grond
Onder glas
Buiten in de openlucht en balkon
Koude kas en afgedekte bak
Verwarmde kas en binnenshuis

De tomatenplant verzorgen

Met de onderstaande tips kun je jouw tomatenplant optimaal verzorgen. Deze rode zonaanbidders krijgen door de juiste verzorging een volle smaak.

  • Zorg voor een zonrijke standplaats. Controleer ook na het zaaien regelmatig of de tomatenplant voldoende zon tot zijn beschikking heeft.
  • Gebruik meststof met extra kalium tijdens de bemesting. Daardoor komt de tomatenplant optimaal tot ontwikkeling en wordt hij lekker sappig.
  • Bind de plant op als deze begint met groeien. Dit kan bijvoorbeeld met behulp van een bamboestok. Zo geef je de tomatenplant een goede ondersteuning.
  • Concentreer je tijdens de groei en het opbinden op de hoofdstam. Kleine zijtakjes kun je het beste dieven. Zo behoudt de plant zijn energie voor een goede oogst en groeit deze in de lengte in plaats van in de breedte.
  • Zorg ervoor dat je voldoende water geeft. Dat maakt de uiteindelijke vrucht sappig en vlezig. Overvloedig water geven doe je tot de tomaat rood begint te kleuren.

Tomaten oogsten en bewaren

Na het zaaien van de tomaten ga je natuurlijk oogsten en bewaren. Tomaten die buiten in de volle grond staan, kun je oogsten van augustus tot september. Kweek je tomaten in een koude kas of afgedekte bak, dan kun je de tomaten oogsten van juli tot en met oktober.

Tomaten zijn klaar voor de oogst als ze een mooie diepe kleur hebben. Het ideale moment is wanneer de tomaat nog stevig aanvoelt. Tomaten die nog nét niet helemaal rijp zijn, rijpen na de oogst nog eventjes door.

Mocht je aan het einde van het oogstseizoen nog enkele onrijpe maar volgroeide tomaten hebben, oogst deze en laat ze narijpen op de vensterbank.

JulAugSeptOkt
Volle grond
Onder glas
Buiten in de openlucht en balkon
Koude kas en afgedekte bak

Tomaten kun je niet zo lang bewaren. Na de oogst blijven ze ongeveer 3 dagen optimaal van smaak. Het is dan ook het beste om ze direct in allerlei lekkere gerechten te verwerken. Tomaten bewaren doe je buiten de koelkast uit het zonlicht.

Populaire tomatenrassen

Er zijn wel meer dan duizend tomatenrassen. Om je een goede indruk te geven van de meest populaire tomatenrassen, hebben we ze hieronder voor je benoemd mét de specifieke kenmerken. Als je zelf tomaten gaat kweken weet je dus exact welk tomatenras het beste bij je past.

  • Moneymaker is een prachtige ronde en dieprode tomaat. De smaak van dit ras is vol en rijk. De Moneymaker tomaat komt oorspronkelijk uit Engeland. Ze zijn geschikt om te kweken in de kas en de volle grond. De oogst opbrengst van deze tomaat is vrij groot.
  • Coeur de Boeuf is een tomaat met een geplooide ronde vorm en is groot van stuk. Deze tomaat behoudt zijn frisse Mediterraanse smaak ook als hij nog groen is. De Coeur de Boeuf vindt zijn oorsprong in Italië. Dit tomatenras kan het beste in de kas gekweekt worden.
  • Zuckertraube is een sappige en zeer zoete tomaat. Zoal de naam al doet vermoeden, is deze tomaat van origine afkomstig uit Duitsland. Ze kunnen zowel in een kas als in de volle grond gezaaid worden. De plant van de Zuckertraube is verantwoordelijk voor een volle oogst.
  • Black Cherry is een donker tomatenras. De kleur varieert van paars tot bruin. Ze smaken vol zoet en hebben een rijke smaak. De Black Cherry komt uit Zuid-Oekraïne. Ze voelen zich prima op hun plaats in de kas, maar ook in de volle grond doen ze het goed. De oogst geeft een normale tot goede opbrengst.
  • Tigerella tomaat heeft een oranjerood vlammend uiterlijk. Ze smaken zoet en bevatten veel vruchtvlees met zaadjes. De Tigerella vindt zijn oorsprong in Engeland. Ze kunnen zelf gekweekt worden in de volle grond of in de kas. De Tigerella kan voor een oogst tot wel 4 kilo per plant zorgen.

Je eigen tomaten zaaien?
Wij hebben de mooiste zaden voor je geselecteerd. Deze zijn snel en makkelijk te bestellen bij onze partner Bol.com. Zo kun je echt snel aan de slag!

Ja, bekijk zaden aanbod

Ziekten en plagen

Als je zelf tomaten wilt kweken, moet je rekening houden met een aantal ziekten en plagen.

  • De meest bekende ziekte bij de tomatenplant is Phytophthora. Een zeer gevreesde schimmel die ook voorkomt bij de aardappel en dan ook bekend staat als de aardappelziekte. Deze schimmel treedt vooral op bij warm weer en maakt de bladeren bruin en de vruchten in een later stadium rot. De schimmel verspreidt zich via de lucht waardoor andere planten ook aangetast kunnen worden. Voorkom Phytophthora door de plant goed droog te houden boven de grond en regelmatig (1 tot 4 jaar) vruchtwisseling door te voeren.
  • Ook neusrot is veel voorkomend bij het kweken van tomaten. Deze ziekte ontstaat als de plant niet voldoende water tot zich kan nemen. Dit kan veroorzaakt worden door een ander gebrek of het te weinig krijgen van water. De juiste manier van tomaten water geven is geen wetenschap maar absoluut een belangrijk klusje tijdens de gehele kweek

Bij gebrek aan water zal de tomaat zal zijn eigen vocht absorberen waardoor er bruine vlekken aan de onderzijde van de vrucht ontstaan. Om neusrot bij tomaten te voorkomen mag de grond niet te zuur zijn. Geef voldoende water er zorg ervoor dat de bodem luchtig en vochtig blijft.

Plaats in de buurt van de tomatenplant één of meerdere basilumplanten. Deze helpen je veel ongedierte te voorkomen.

Tomaat en gezondheid

Tomaten zijn zeer gezond. Ze bevatten veel vitamine C, calcium, ijzer en zink. Daarnaast bevat de tomaat een belangrijk antioxidant genaamd lycopeen. Deze stof is tevens verantwoordelijk voor de dieprode kleur van de tomaat. Het zorgt ervoor dat afvalstoffen effectief uit ons lichaam worden verwijderd.

Daarnaast dragen de vitaminen en mineralen in tomaten bij aan een gezond vaatstelsel en een sterk immuunsysteem.

Tomaat in de keuken

Tomaten kunnen veelzijdig worden toegepast in allerlei gerechten. Ze kunnen namelijk zowel koud als warm geserveerd worden. Hierbij kun je denken aan pastasauzen, salsa’s en natuurlijk tomatensoep.

In salades is vooral een fris zoete tomaat heel erg lekker. Drogen kan natuurlijk ook. Ze krijgen dan een uitgesproken pittige smaak. Lekker in groene salades, een pesto of in combinatie met een stukje kaas.

Credits en copyright
Beeld header: –
Tekst: Jeroen Bosman

Abonneren via e-mail

Meld je gratis aan op onze nieuwsbrief en ontvang iedere maand de laatste artikelen, actuele tuinklussen en zaaikalenders.
Nu aanmelden!
Nee, bedankt!
close-link