Aardappel kweken: van poten tot oogsten

Aardappel kweken: van poten tot oogsten

Aardappel: Solanum tuberosum

De aardappel is niet meer weg te denken uit onze dagelijkse maaltijd. Gelukkig maar, want ze zitten vol goede voedingsstoffen. Niet zo verwonderlijk dus dat steeds meer mensen zelf aardappels poten. Zelf aardappelen planten is leuk om te doen en levert je een heerlijke pieper op.


Deze tweejarige plant is familie van de nachtschade en vindt zijn oorsprong in Zuid-Amerika. In de 15e eeuw maakte ook Spanje kennis met deze groente. Hier werd hij voornamelijk ingezet voor de sier of gebruikt als geneeskrachtig kruid voor allerlei aandoeningen. Pas veel later rond 1800 werd de aardappel ook ontdekt als belangrijke bron van voedsel.

Aardappels kweken

Aardappelen kenmerken zich door verschillende soorten. De plant van de aardappel heeft wit paarse bloemen en wordt gemiddeld 60-90 cm hoog. 

Plant eigenschappen:

Plantgroep: Overige
Standplaats: Zon, Halfzon
Plantafstand: 50×70 cm
Pootdiepte: 8-10 cm
Planthoogte: 60-90 cm
Bloeiperiode: Jun t/m Aug

Botanische naam:
Solanum tuberosum

Bloemkleur:

Er zijn vroege en half-vroege piepers, maar we kennen ook late en half-late aardappels. Eén ding hebben ze gemeen, ze staan niet graag in een te natte grond.

De aardappel is oorspronkelijk een tweejarige plant maar wordt  als eenjarige gekweekt.

Zo staan de vroege aardappeltjes liever niet op een te zware grond. De late exemplaren hebben daar geen moeite mee maar hebben over het algemeen langer nodig om te groeien. Je kunt ze dan ook langer goed houden. Vroege aardappels worden het liefst onrijp geoogst, maar zijn minder lang houdbaar.

Aardappel poten

Wil je zelf aardappels poten? Dit doe je het beste tussen maart en mei. Ze gedijen het beste in een lichte bodemsoort die niet te nat is. De afstand die je aan moet houden tussen de rijen ligt op ongeveer 50 cm.

MrtAprMei
Vroeg
Half-vroeg
Laat

  Buiten in de openlucht en balkon

Als je liever half-vroege en late piepers wilt poten hou dan een afstand tussen de rijen aan van ongeveer 60-70 cm.

Een standplaats met zon en halfschaduw is ideaal voor elk aardappelras.

De aardappelplant verzorgen

Een aardappelplant moet je ook na het poten goed verzorgen. Dat verzekerd je van een lekkere pieper en geeft je de garantie op een goede aardappeloogst. De onderstaande tips voor het verzorgen van een aardappelplant helpen je daarbij.

  • Zorg dat de grond niet te nat is. Dit geldt voor alle aardappelrassen. Water geven doe je dan ook pas als de grond echt te droog is.
  • Zorg voor een goede bemesting van compost of stalmest die goed verteerd is. De bemesting mag daarbij niet te veel stikstof bevatten. Daardoor groeit het loof harder dan de aardappel zelf.
  • De aardappelplant heeft veel kalium nodig. Hou daar rekening mee in de voeding die je wilt gaan gebruiken.
  • Oogst een vroeg ras tussen juni en augustus als de aardappels fors genoeg zijn. Een half-vroeg ras van augustus tot september, en een laat aardappelras van eind september tot oktober. Dit doe je het beste wanneer het loof van de plant is afgestorven.
  • Haal regelmatig het onkruid tussen de aardappelplant weg. Controleer of de bodem goed genoeg bedekt is met het blad van de aardappelplant.

Aardappel oogsten en bewaren

Elk aardappelras kent zijn eigen manier van oogsten. Vroege aardappelrassen oogst je van juni tot en met augustus. Het ideale moment is als het loof nog niet verdord is maar de aardappels wel groot genoeg zijn.

JunJulAugSeptOkt
Vroeg
Half-vroeg
Laat

  Buiten in de openlucht en balkon

Ga je zelf half-vroege aardappels planten? Deze zijn op hun best als je ze oogst van begin augustus tot eind september.

Heb je late aardappelrassen in je tuin? Deze kun je oogsten van eind september tot oktober. Het meest geschikte moment is wanneer het loof is afgestorven. Dit betekent dat ze lekker door gerijpt zijn en bovendien hou je ze langer goed.

Je kunt het beste oogsten met mooi zonnig weer. Zo kan de aardappel opdrogen wat de houdbaarheid ten goede komt. Maar, niet langer dan 1 dag anders kleuren ze groen. Oogst op zijn laatst medio oktober.

Ziekten en plagen

  • Eén van de meest voorkomende ziekten bij aardappelen is Phytophthora infestans. Deze schimmelachtige organisme herken je aan de witte pluizen onder het blad en de bruine vlekken op de bladeren en het loof van de aardappelen. Deze aardappelziekte steekt vanaf medio juli de kop op.
  • Ook aardappelmoeheid is een bekende ziekte onder aardappelrassen. Deze aandoening wordt veroorzaakt door een aaltje. Deze tasten de wortels van de plant aan waardoor de opbrengst behoorlijk gereduceerd kan worden.
  • Ook de coloradokever is een echte vijand van de aardappel.

Populaire aardappelrassen

  • Frieslander is een vroeg aardappelras met een hoge opbrengst. De aardappel is kruimig en kan het beste worden gepoot in april.
  • Bildstar kan gepoot worden in april. De aardappel is een half-vroeg aardappelras en kan geoogst worden rond augustus.
  • Eigenheimer is een half-vroeg aardappelras met een frisse smaak. De grond moet voldoende zijn opgewarmd in april om te kunnen poten.
  • Nicola kun je voor april binnen voorpoten en daarna uitplanten in de tuin. De smaak is bloemig en kun je oogsten rond september.
  • Truffelaardappel heeft een diep donkerpaarse schil. Het vlees kleurt van wit tot paars, wat de smaak ook weer doet variëren van bloemig tot fris. Dit bijzondere aardappelras kan vanaf april worden gepoot.

Aardappel en gezondheid

Aardappelen zijn heel gezond en zijn rijk aan vitamine B6 en vezels. Ook aan mineralen heeft de pieper geen gebrek. Zo zitten ze namelijk vol met foliumzuur, mangaan en kalium.

Ook de aanwezige complexe koolhydraten in aardappels zijn een belangrijke energiebron voor ons lichaam. De voedingsvezels stimuleren onze darmwerking terwijl de antioxidanten in de aardappel ons lichaam ontdoet van schadelijke vrije radicalen.

Aardappel in de keuken

Aardappels zijn super veelzijdig. De verschillende rassen kunnen vastkokend of lekker bloemig zijn. De vastkokende soorten worden het meest gebruikt om te bakken. Dit komt door hun fijne structuur.

Een bloemige aardappel valt lekker uit elkaar na het koken en wordt dan ook veel geserveerd met jus en groenten. Ook wordt de bloemige aardappel al tijden gebruikt in bijvoorbeeld een ouderwetse groentesoep.

Natuurlijk kun je met de aardappel nog veel meer. Je kunt ze poffen, frituren, bakken, koken of pureren. Kortom, de aardappel is een super veelzijdige groente.

Biologische aardappels zijn gezonder, smaakvoller maar zijn doorgaans minder lang houdbaar.

Recepten met aardappel

  • Deze vegetarische aardappelsalade bevat alleen maar gezonde ingrediënten en staat ook nog eens snel op tafel. Zowel warm als koud een heerlijk gerecht!
  • Je kunt ook aardappel verwerken in een vegan kaassaus en gebruiken als pastasaus. Als groentesaus voor over de nacho’s en zelfs op brood met komkommer.
  • Aardappel is een veelzijdige groente die vaak wordt gebruikt voor stamppot. Zo ook deze bijzondere snijbiet stamppot met kerrie.
  • Tegenwoordig kan het avondeten niet modern genoeg zijn. Maar toch is het fijn om wat jeugdsentiment op te halen met een goed gevulde ouderwetse groentesoep.

Credits en copyright
Beeld header: –
Tekst: Jeroen Bosman

Heb je een vraag of wil je jouw ervaring met andere lezers delen?

1 reactie
  • Deze zaaien we niet we poten deze maar dat zijdelings vermeld.
    2018 werkelijk aardappelen gezaaid zo over de gecomposteerde bodem en ook niet precies 30 x 30 wel verdeeld over de oppervlakte daar overheen mulch heel veel mulch tijdens het groeien van de piepers ervoor gezord dat deze niet bloot kwamen te liggen dus meer mulchen nu komt het niet rooien neen de stam op tillen dan de grootste piepers plukken van de stam en de stam weer terug leggen ideaal zo kan de plant verder groeien tot vol waardige aardappelen als bij komstigheid geen zand aan de aardappel ze zijn 100% schoon.

Abonneren via e-mail

Meld je gratis aan op onze nieuwsbrief en ontvang iedere maand de laatste artikelen, actuele tuinklussen en zaaikalenders.
Nu aanmelden!
Nee, bedankt!
close-link