Tuinkalender november: ook nu is er nog genoeg te doen

Tuinkalender November Moestuin Siertuin Border Terras Gazon

In november zijn er meer dan voldoende klussen te doen in de tuin en moestuin. Ook het balkon en het terras mogen daarbij niet vergeten worden. Zo kunnen we beginnen met het planten van bloembollen én is er genoeg blad dat geruimd moet worden.

De herfst draait op volle toeren. Dat betekent dat de tuin wel wat extra aandacht kan gebruiken. Maar, november is ook de maand waarin we lekker groentes kunnen planten en oogsten. Met de tuinkalender voor de maand november als leidraad houd jij ook tijdens dit seizoen de tuin in perfecte conditie.

De moestuin

Deze maand is het wat rustiger in de moestuin. Dat betekent echter niet dat er geen klussen zijn die uitgevoerd hoeven te worden. Belangrijk, want zo bereid je de moestuin goed voor op het komende winterseizoen én zorg je ervoor dat groentes op tijd worden geoogst.

Effectieve onkruidbestrijding in de tuin, moestuin en gazon
Maak in november je moestuin alvast onkruidvrij. Dit scheelt je in het voorjaar een hoop werk.
  • November is de maand van de wintergroenten. Schorseneren, pastinaak en witlof kun je dan ook het beste nu oogsten. Door de lage buitentemperaturen ligt de groei van deze groenten stil. Door nu te oogsten behoud je de smaak.
  • Hoewel het in november al kan vriezen, kun je de koolsoorten in de moestuin het beste pas na de eerste nachtvorst oogsten. Alles voor de smaak natuurlijk!
  • Oogst bepaalde groenten tijdig. Zorg ervoor dat je de pastinaak en de knolselderij uit de moestuin haalt voordat de vorst intreedt.
  • Voorzie de bodem van de moestuin waar geen groentes meer staan van een flinke spit beurt. Daardoor hou je de bodem lekker luchtig en mooi van structuur.
  • Verwijder regelmatig overtollig blad. Dode bladeren kunnen de grond van de moestuin onnodig zuur maken. Het is goed om een laagje te laten liggen voor mulch, maar verwijder het grootste deel.

Zaaien en planten in november

Natuurlijk kunnen we in november ook zaaien en planten. Zo kunnen we straks in het voorjaar toch genieten van smakelijke verse groentes. Echter is de zaailijst helaas niet zo lang meer als afgelopen maanden. November is dé maand voor het planten van knoflook. Maar je kunt ook denken aan spinazie, en de natuurlijk pittige rucola.

Knoflook planten met stro bij vorst
Wanneer je knoflook plant in november is het raadzaam deze af te dekken met stro.

Ook tuinbonen kun je in november zaaien. Let er daarbij wel op dat je een ras zaait welke bestand is tegen de koude winterperiode. In de lijst hieronder kun je zien welke groenten je nog meer kunt zaaien en planten in november.

NovDec
Postelein
Rucola
Spinazie
Wortel
Buiten in de openlucht en balkon
Koude kas en afgedekte bak
Verwarmde kas en binnenshuis

Oogsten in november

Zo tegen het begin van de winter kunnen we in de moestuin ook de lekkerste groentes oogsten. Lekker voor in de stamppot of een goed vullende maaltijd. Vooral koolsoorten zoals bijvoorbeeld spruitkool laten zich graag oogsten in november.

Heb je rozenbottel in de tuin dan kun je deze oogsten tussen september en november. Niet iedere rozenbottel is bedoeld voor consumptie, Rosa Canina (hondsroos) en Rosa Rubiginosa (Eglantier) zijn dat wel.

Daarnaast kun je ook andijvie, wortelen, boerenkool (na de eerste vorst) en bieten oogsten. Typische wintergroenten die nu bomvol smaak zitten.

Siertuin en borders

De siertuin en de border kan wel wat kleur gebruiken in deze maand. Je hoeft de vaste planten dus ook nog niet binnen te zetten zolang de temperaturen boven het vriespunt blijven.

November is een zeer geschikte maand om bloembollen te planten.

Daarnaast is november ook dé uitgelezen maand voor het planten van voorjaarsbollen. Zo kun je straks na de winter al genieten van een heerlijke kleurrijke siertuin of border. Daarnaast zijn er nog een aantal belangrijke klussen die je in november kunt doen:

  • Geef planten die gevoelig zijn voor koude temperaturen alvast een plaats in de kas, de schuur of het tuinhuisje. Zo overleven ze de komende winter het makkelijkst.
  • Hoewel vaste planten nu nog niet beschermd hoeven worden tegen de vorst, is het goed om de bodem vlakbij de wortels alvast van compost te voorzien. Je kunt hiervoor ook afgevallen blad gebruiken.
  • Als je van plan bent om jouw siertuin of border te voorzien van fruitbomen, dan is dit de laatste maand waarin je dat kunt doen. Dat geldt tevens voor de bloembollen waar je in het voorjaar al plezier van wilt hebben.
  • Controleer de bodem van de siertuin en border op de aanwezigheid van veel blad. Een kleine hoeveelheid is niet erg, maar dikke pakken met bladeren kunnen schimmels en andere ziekten veroorzaken.

Balkon en terras

Hoewel we in november niet meer zoveel op het balkon of het terras te vinden zijn, kan het achter de wind en in het late najaarszonnetje nog best goed toeven zijn. Reden te meer dus om jouw balkon of terras in goede conditie te houden.

Viooltjes zijn de ideale kleurmakers in de herfsttuin, maar natuurlijk ook voor je balkon.
  • Ruim overtollige potten en bakken die je niet meer gebruikt op. Maak ze schoon en berg ze op een vorstvrije plaats op. Zo begin je het nieuwe seizoen weer met frisse bakken.
  • Breng wat kleur aan op het balkon of op het terras door wat mooie potten met winterharde planten neer te zetten. Een goed voorbeeld hiervan is heide of violen die bestand zijn tegen koude temperaturen.
  • Verwijder blad en ander vuil van het terras of het balkon. Zo blijft het netjes en heb je tevens een aangename plaats om te zitten als het weer dit eventjes toelaat.
  • Zorg ervoor dat je de vogeltjes voorziet van wat extra krachtvoer. Doe dit wel verstandig en gebruik daarvoor speciale vogelpindakaas of vetbollen. Vogels zijn namelijk niet bestand tegen het zout wat er in producten zit die bestemd zijn voor menselijke consumptie.

Snoeien

In november zijn er tevens een aantal snoei werkzaamheden die je kunt uitvoeren in de tuin. Dit geldt zeker als je bomen hebt waarbij de sapstroom redelijk vroeg op gang komt. Snoei je in dat geval te laat, dan komt dat de gezondheid van de boom niet ten goede.

Naast het snoeien van de walnoot kun je in november vaak nog de laatste steenvruchten rapen.
  • De walnoot en esdoorn kun je het beste snoeien in de maand november. De volgende maand kan het weer behoorlijk grillig zijn, terwijl je hier in januari alweer te laat mee bent. Je loopt dat het risico dat de boom gaat bloeden. Dit geldt ook voor de berk en de kastanje.
  • Snoei heesters die hebben gebloeid in de zomer in november als er geen sprake is van vorst overdag. Een nachtvorst is daarbij niet erg.
  • Ook de laurier kan in deze maand worden gesnoeid. Doe dit uiterlijk voor de maand maart.

Het gazon

Het gazon heeft niet veel onderhoud nodig in de maand november. De groei is uit het gras en het heeft zijn laatste voeding al gehad in oktober. Toch is het goed om wat kleine klusjes uit te voeren zodat de grasmat in perfecte conditie blijft.

Loop nooit op een bevroren gazon. Je kunt dan je gazon onnodig beschadigen.
  • Verwijder blad regelmatig van het gras. Zo voorkom je dat het gras stikt en dode plekken gaat vertonen. Het opruimen van blad voorkomt tevens de groei van mos in het gazon.
  • Steek de kantjes nog even netjes af als je dat nog niet had gedaan. Zo ligt het gazon er ook deze winter keurig strak bij.
  • Voer de klussen uit voordat de vorst intreedt. Je hoeft dan namelijk niet meer op het gras te lopen als het gazon bevroren is. Dit kan behoorlijke schade aanrichten welke vaak pas in het voorjaar zichtbaar is.
  • Als je in het voorjaar al wilt genieten van wat fleurigs in de tuin, dan zou je er nu voor kunnen kiezen om wat voorjaarsbollen in het gazon te planten. Verdeel ze willekeurig voor een speels effect of zet ze gerangschikt in groepjes bij elkaar.

Credits en copyright
Beeld header: mploscar
Beeld 1 (Onkruid): summa
Beeld 2 (Knoflook planten): Mementolmage
Beeld 3 (Rozenbottel): stux
Beeld 4 (Bloembollen): sanddebeautheil
Beeld 5 (Viooltjes): YvonneHuijbens
Beeld 6 (Walnoot): zibik
Beeld 7 (Bevroren gazon): KRiemer