Frambozen kweken, planten en oogsten in de moestuin

Frambozen kweken: van planten tot oogsten

Er is niets leuker dan zelf frambozen kweken, planten en oogsten. Deze roze lekkernij laat vrijwel ieders hart sneller kloppen. Naast roze bestaan er ook gele frambozen. Deze zijn over het algemeen wat zoeter van smaak. De botanische naam van de framboos is rubus idaeus.

Van origine komt de framboos uit Aziatische gebieden, maar ze groeit ook al eeuwenlang op Europese grond. Wist je dat de framboos familie is van de roos? Alleen de stekels verklappen dat ze verwanten van elkaar zijn.

Frambozen zelf kweken in de moestuin is eenvoudig omdat de struik zich met behulp van insecten zelf kan bestuiven. Je hebt dus maar één struik nodig. Daarnaast zijn ze heerlijk van smaak in diverse soorten zuivel, op de pannenkoek of als zoet maar gezond tussendoortje.

Frambozen kweken

De frambozenstruik is winterhard. Als je haar wilt kweken in de moestuin, hoef je de struik dus niet te beschermen tegen koude temperaturen. Er zijn twee soorten frambozen te weten; herfst of zomer dragende frambozenstruik die je gemakkelijk online kunt bestellen.

De herfstdragende frambozen kun je het beste in de maand maart planten. Frambozen die vooral in de zomer dragen kun je het beste in september planten. De oogst vindt dan plaats in september of oktober (herfst) of in de maand juli voor zomerframbozen.

Frambozen planten

Frambozen planten doe je bij voorkeur in een licht zure bodem die voorzien is van voldoende bemesting. In ieder geval mag de bodem niet teveel kalk bevatten als je frambozen wilt planten in de tuin of moestuin. Ook een goede drainage is belangrijk. De bodem moet daarnaast wel voldoende vocht vast kunnen houden.

Aangeplante frambozen in het voorjaar
©Ru_Ch – Aangeplante frambozen in het voorjaar

De wortels van de frambozenstruik groeien namelijk dicht onder het oppervlak. De afstand tussen de struiken is goed als deze rond de 50 centimeter is. Eventueel kun je alvast een paal met 3 draden spannen zodat de frambozenstruik straks voldoende steun heeft.

Stappenplan zelf frambozen kweken

Aan de hand van het onderstaande stappenplan kun je zelf frambozen kweken op een eenvoudige manier. Hierbij kun je denken aan de standplaats, maar ook aan de bewatering en bemesting van de frambozenstruik.

  1. Zoek een mooie zonnige plaats in de moestuin. Zo krijgen de frambozen een heerlijk zoete smaak en die kenmerkende roze kleur. Eventueel kun je frambozenstruiken ook zo planten dat ze een natuurlijke tuinafscheiding vormen.
  2. Bewerk de bodem eventueel met wat organische mest voor kleinfruit als deze te arm is. Zorg er in ieder geval voor dat de pH-waarde van de bodem rond de 6 ligt. Ook moet overtollig water op een makkelijke manier weg kunnen lopen.
  3. De frambozenstruik heeft een plantafstand nodig die rond de 50 centimeter ligt. Ook het gat waarin je frambozen wilt planten moet diep genoeg zijn voor de wortels. Deze blijven overigens wel het meeste aan de oppervlakte van de bodem.
  4. Geef de frambozenstruik regelmatig water, zeker als het buiten warm en droog is. De wortels van de framboos gaan namelijk niet de diepte in op zoek naar vocht. Een laag mulch houdt de bodem rondom de struik voldoende vochtig zonder de wortels aan te tasten.

De frambozenstruik verzorgen

Met de juiste verzorging houd je de frambozenstruik niet alleen gezond, maar kun je ook rekenen op mooie volle oogsten. Hoewel frambozen verzorgen niet moeilijk is, zijn er toch een aantal dingen waar je op moet letten.

  • Zorg voor een stevige aanleuning voor de frambozenstruik. Je kunt 2 palen zetten met daartussen 3 draden, maar ze groeit ook graag tegen een pergola of een schutting. De struik kan namelijk wel tot 1.50 meter hoog worden.
  • Voorzie de bodem rondom de frambozenstruik van een mulchlaag. Zo voorkom je dat de bodem te droog wordt in de zomer, of als er weinig regent valt. De frambozenstruik wortelt namelijk niet heel erg diep.
  • Frambozen snoeien doe je na de oogst. Omdat ze nieuwe takken aanmaakt voor de volgende oogst, kun je scheuten van afgelopen jaar het beste tot aan de bodem snoeien met een scherpe snoeischaar. Ze loopt daarna vanzelf weer uit. Herfstframbozen snoeien doe je het beste in de winterperiode.
  • Je hoeft de frambozenstruik niet te beschermen tegen koude perioden of vorst. Ze is namelijk winterhard en kan dus gewoon in jouw tuin overwinteren.

Frambozen oogsten en bewaren

Frambozen oogsten doe je medio juni of augustus. Dat is uiteraard afhankelijk of het om zomer of herfstdragende frambozen gaat. Je kunt de vruchten het beste heel voorzichtig verwijderen door ze tussen je vingers te nemen. Rijpe frambozen laten vanzelf los. De frambozenstruik voorziet je ongeveer om het jaar van een grote oogst.

Frambozen oogsten in de moestuin
©romrodinka – Frambozen oogsten

De opbrengst kan dan variëren tussen 500 gram en 1 kilo. Frambozen eet je bij voorkeur op dezelfde dag als dat je ze oogst. Over het algemeen kun je ze niet zo goed bewaren, maar invriezen gaat wel. Je zou ze dan later nog kunnen verwerken in een lekkere zelfgemaakte jam of een frambozensaus. Natuurlijk smaken ze dan ook nog lekker in een gelei of op de pannenkoek.

Populaire frambozen rassen

Als je zelf aan de slag wilt met het kweken van frambozen, dan heb je behoorlijk wat keuze als het aankomt op verschillende rassen. Natuurlijk wil je zelf het lekkerste en meer productieve ras kweken. We hebben er een aantal voor je op een rij gezet:

  • Polka: dit oude ras valt onder de herfstframbozen. De struik geeft mooie roze vruchten die middelmatig qua grootte zijn maar vol van smaak.
  • Malling Promise: een heerlijke zoet smakende framboos met een dieproze kleur. Dit ras kun je het beste in de zomer oogsten, soms zelfs al wat eerder.
  • Himbo Top: deze frambozenstruik geeft snel vruchten met een zeer delicate en zoete smaak. De frambozen hebben een mooie heldere kleur en zijn fors van formaat.
  • Willamette: als je vroeg wilt kunnen oogsten dan ben je met dit ras helemaal in je nopjes. De Willamette geeft iets kleinere frambozen dan andere rassen, maar wel heerlijk van smaak. Daarnaast is dit ras ook nog eens resistent tegen veel ziekten en plagen.

Ziekten en plagen bij frambozen

Frambozen beschermen met vogelnet
©medvedevaoa – Frambozen beschermen met vogelnet

Ook de frambozenstruik kan geteisterd worden door ziekten en plagen. Door oplettend te zijn en de struik van de juiste verzorging te voorzien, kun je dit voorkomen. Ook bestaan er rassen die ziekteresistent zijn. De meest voorkomende ziekten en plagen bij frambozen zijn:

  • Roodwortelrot: deze ziekte herken je aan het verwelken en verkleuren van de bladeren. Ook de wortels van de struik krijgen een roodachtige kleur. Hoewel de struik niet direct dood gaat, worden de frambozen mogelijk wel minder zoet.
  • Grauwe schimmel: als de frambozenstruik geïnfecteerd is geraakt met grauwe schimmel, dan vormt er zich een laag schimmel op de bladeren en de vruchten. Een direct gevolg hiervan is een rottingsproces dat de frambozen ongeschikt maakt voor consumptie.
  • Gebreksziekte: als de bodem waarin de frambozenstruik staat te zuur is, dan kunnen de takken verdorren en geel worden. Ook kan het zijn dat de bodem niet voldoende magnesium bevat.
  • Vogels: in tegenstelling tot de gele rassen, zijn vogels dol op de zoete smaak van frambozen. Ze eten echter niet de hele vrucht op maar pikken deze slechts aan. De framboos is daardoor vaak ongeschikt om te eten. Dit kun je redelijk goed voorkomen door de frambozen te beschermen met een vogelnet, plaatst deze hoog genoeg zodat de vogels niet bij de vruchten kunnen komen.

Frambozen en gezondheid

Frambozen zijn heel gezond omdat ze een hoge dosis antioxidanten bevatten. Daardoor kunnen vrije radicalen in ons lichaam makkelijker worden afgevoerd. Daarnaast bevat een framboos ook veel vitamine C waardoor ze bijdragen aan een goede hersenfunctie en sterke bloedvaten. Frambozen bevatten ook een ruime hoeveelheid aan foliumzuur. Dit ondersteunt de celdeling in ons lichaam en houdt ons immuunsysteem gezond.

Frambozen in de keuken

Frambozen kun je op allerlei manieren gebruiken in de keuken. Je kunt ze eten bij de yoghurt of kwark, maar ook verwerken in een gezonde smoothie of fruitdrank. Daarnaast zijn ze een echte smaakmaker in bowls, op pannenkoeken en door de salade. De zoete smaak van frambozen kun je namelijk heel goed combineren met hartig en zout. Natuurlijk kun je frambozen ook invriezen of inmaken om ze laten te gebruiken in sappen, jam of op de taart.