Artisjok plant

Artisjok kweken: van zaaien tot oogsten

Artisjok komt oorspronkelijk uit het Middellandse Zeegebied. Deze plant doet het dan ook prima in een warmer klimaat, maar ook in Nederland kun je zelf artisjokken kweken, zaaien en oogsten. De opbrengst zal weliswaar minder groot zijn, maar de uitgesproken smaak blijft hetzelfde. De bloemen van de onrijpe artisjok zijn eetbaar. Maar ook de bladeren rondom de bloemknop kun je koken en verwerken in diverse gerechten. Artisjok smaakt perfect op de pizza, maar ook in de pasta of andere schotels.

Zelf artisjokken kweken is leuk om te doen en niet moeilijk. Daarnaast geeft de plant ook nog eens prachtige bloemen als je besluit om de knoppen niet te oogsten. Als je jouw moestuin wilt voorzien van deze Mediterrane plant, dan kun je zaaien in de volle grond of in een tuinkas. Zelf artisjok kweken in een koude bak is ook mogelijk. In dit artikel vertellen we je alles wat je moet weten als je de zelf artisjokken wilt kweken.

Artisjok kweken

Artisjokken zaaien en planten kun je op verschillende manieren doen. Als je de beschikking hebt over een verwarmde tuinkas of wilt voorzaaien binnenshuis, dan kun je dat het beste doen in de maanden maart of april. Artisjok kun je ook kweken in een koude kas of een afgesloten bak. Zaaien kan dan van maart tot en met juni. Wil je deze plant het liefst direct in de volle grond zetten? Dan doe je dat in de maanden april, mei of juni. De grond is dan al lekker opgewarmd waardoor je meer kans hebt op een goede oogst.

Plant eigenschappen:

Plantgroep: Vruchtgewas
Standplaats: Zon
Plantafstand: 100×100 cm
Zaaidiepte: 2-3 cm
Planthoogte: 100-150 cm
Bloeiperiode: Jul t/m Sept

Wetenschappelijke naam:
Cynara scolymus

Bloemkleur:
Paars

Artisjok zaaien en planten

De artisjok is een vruchtgewas dat je zelf kunt kweken in de kas of de volle grond. Omdat het een gewas betreft dat van origine afkomstig is uit het Middellands Zeegebied, moet je zorgen voor een zonnige plaats. Artisjok heeft veel behoefte aan warme en zon. De plantafstand is ideaal als deze 100×100 centimeter is.

De zaden van de artisjok hebben een zaaidiepte nodig van 2-3 centimeter. De planten kunnen behoorlijk groot worden. Een planthoogte van 100-150 centimeter is voor de artisjok vrij normaal. Als je de knoppen van de artisjok niet oogst, dan staat dit vruchtgewas tussen juli en september in bloei. Ze krijgt dan prachtige paars kleurige bloemen.

MrtAprMeiJun
Volle grond
Onder glas
  • Buiten in de openlucht en balkon
  • Koude kas en afgedekte bak
  • Verwarmde kas en binnenshuis

Je eigen artisjok zaaien?
Wij hebben de mooiste zaden voor je geselecteerd. Deze zijn snel en makkelijk te bestellen bij onze partner Bol.com. Zo kun je echt snel aan de slag!

Ja, bekijk zaden

Stappenplan zelf artisjok kweken

Als je zelf aan de slag wilt met het kweken van Artisjok, dan is het verstandig om het onderstaande stappenplan bij de hand te houden. Aan de hand van het plan zaai je het vruchtgewas op een eenvoudige manier, en weet je zeker dat je geen belangrijke stappen in het proces overslaat.

  • Ga op zoek naar een mooie zonnige plaats in de moestuin. Artisjok heeft niet alleen behoefte aan zonlicht, maar als vanzelfsprekend ook aan warmte. Een beschutte plaats in de zon is een aanrader.
  • Plant de artisjok in een luchtige bodem. De structuur van de bodem kun je eventueel wat verfijnen met potgrond of een bodemverbeteraar. Artisjokken doen het minder goed in vette kleibodems.
  • Plant de artisjok in ruime vakken van 100×100 centimeter. De planten worden namelijk vrij groot. Door ze voldoende de ruimte te geven, voorkom je straks een achterstand in de ontwikkeling. De zaaidiepte is met 2-3 centimeter ideaal voor de artisjok.
  • Voorzie de planten halverwege de groei van wat extra mest en voeding. Natuurlijk is ook regelmatig water geven van belang, maar de bodem mag nooit te nat blijven. Controleer de artisjokken ook op de aanwezigheid van ziekten en plagen. Vooral luizen zijn dol op de bloemknoppen van artisjokken.

De artisjok plant verzorgen

Artisjokken hebben natuurlijk verzorging nodig. Zeker als je straks wilt kunnen profiteren van een geslaagde oogst. Naast water en voedingsstoffen zijn er nog een aantal zaken waar je op moet letten tijdens de verzorging van artisjokken:

  • Zorg ervoor dat de bodem rondom de planten luchtig van structuur blijft. De wortels van de plant kunnen het water daardoor goed opnemen. Daarnaast kan overtollig regenwater snel worden afgevoerd, want artisjokken hebben een hekel aan natte voeten.
  • Geef water in droge perioden maar zorg ervoor dat de bodem nooit te nat is. Bewateren doe je bij voorkeur vlakbij de wortels van de artisjok. Op deze manier kunnen de bladeren niet verbranden of beschadigen door het zonlicht.
  • Pas op met vorst. Zeker vroeg in het seizoen kun je nog wel eens te maken krijgen met nachtvorst. Bescherm de plant dan met een jute zak of bedek de wortels met een flinke laag stro. Je eventueel ook de bladeren bijeen binden om de plant tegen vorst te beschermen.
  • Artisjokken hebben veel voeding nodig. Het is dan ook aan te raden om de planten halverwege de bloei en groei van wat extra organische meststoffen te voorzien. Zo kan de artisjok zijn energie gebruiken voor het aanmaken van mooie bloemknoppen.

Artisjok oogsten en bewaren

De oogst is natuurlijk het leukste moment als je zelf artisjok gaat kweken. Je kunt de bloemknoppen oogsten als ze een respectievelijke grote hebben. Zorg er wel voor dat je oogst voordat de knoppen open gaan staan. Juist dan zijn de bloemknoppen op zijn lekkerst. Zijn ze al wel ontsloten, dan gaat dat vaak ten koste van de smaak. De knoppen kun je eenvoudig van de plant snijden met een scherp mesje.

Nadat je de artisjokken hebt geoogst, haal je ook de steel van de plant weg. Artisjokken kun je niet zo goed bewaren. Een aantal uren zal gaan, maar als je ze langer bewaart worden ze wat taaier. Je kunt de bloemknoppen dan ook het beste oogsten als je ze direct wilt gebruiken of gaat verwerken in een gerecht.

Populaire artisjok rassen

Als je zelf artisjokken wilt gaan kweken in de moestuin, dan doe je dat natuurlijk het liefst met een sterk ras. Zeker als je nog niet zoveel ervaring hebt met het kweken van artisjok. We hebben de meest populaire artisjok rassen voor je op een rijtje gezet:

  • Violet de Provence: een prachtig artisjok ras dat redelijk grote bloemknoppen geeft. De buitenste bladeren zijn licht paars en groen van kleur. Oogst je de knoppen niet, dan mag je grote kleurrijke bloemen verwachten.
  • Violetto Précoce: dit ras geeft smaakvolle artisjokken en zijn medium groot. Het betreft een sterk ras dat bij uitstek geschikt is om zelf te zaaien in de moestuin. De smaak is uitgesproken zacht en delicaat.
  • Vert de Provence: dit artisjokken ras geeft middelgrote bloemknoppen in een prachtig groene kleur. Dit ras wordt ook wel Green Globe genoemd. Deze artisjokken hebben redelijk veel voedingsstoffen nodig.
  • Imperial Star: een sterk artisjok ras dat het ook nog eens heel goed doet in ons klimaat. Imperial Star kan prima worden gezaaid in de volle grond, maar voorzaaien in de kas kan ook. De smaak is mild en verfijnd.

Ziekten en plagen bij artisjok

De bloemknoppen van artisjokken zijn opgebouwd uit verschillende lagen. Een perfecte verstopplaats voor insecten en ongedierte dus. Daarnaast kunnen artisjokken ook gevoelig zijn voor allerlei andere ziekten en plagen. Een goede controle is dus van belang. We hebben de meest voorkomende ziekten en plagen bij artisjokken voor je op een rij gezet:

  • Bladluis: als je merkt dat de bladeren van jouw artisjokplant niet de vorm hebben zoals dat zou moeten, dan zou je wel eens last kunnen hebben van bladluizen. De bladeren zijn niet alleen misvormd, maar kunnen ook gaan opkrullen. Gelukkig zijn er voldoende biologische middelen waarmee je bladluis op artisjokken kunt bestrijden.
  • Oorwormen: deze insecten houden zich heel graag schuil tussen de buitenste bladeren van de artisjok. Als je gaat oogsten, is het dus belangrijk om de bloemknoppen hier goed op te controleren.
  • Verwelkingsziekte: artisjokken zijn gevoelig voor de verwelkingsziekte. Het blad van de plant krijgt een andere kleur waarna ook de stengel en de wortel van de plant worden aangetast. Deze gaan rottingsverschijnselen vertonen en zullen uiteindelijk afsterven. Ook kunnen de bladeren bedekt zijn met schimmelpluis.

Artisjok en gezondheid

Artisjokken zijn niet alleen prachtig om te zien en smaakvol, ze zijn ook nog eens heel gezond. Van nature bevat dit vruchtgewas bijzonder veel vitamine A en C. Ook vitamine D en vezels zijn volop terug te vinden in de bloemknoppen. Daarnaast is de vrucht rijk aan antioxidanten en eiwitten. Vooral veganisten en vegetariërs gebruiken artisjokken dan ook regelmatig als vleesvervanger. Artisjok heeft een reinigende en zuiverende werking op het lichaam. Het houdt de lever gezond en zorgt voor een optimale spijsvertering.

Artisjok in de keuken

Het binnenste gedeelte van de bloemknop is eetbaar, maar ook de bladeren kun je verwerken in allerlei lekkere dressings en salades. Artisjok kun je koken, blancheren en bakken. Ook uit de oven smaakt artisjok heerlijk. Bijvoorbeeld in combinatie met mozzarella en spinazie.

Gegrilde artisjokken worden tevens veel verwerkt in pasta’s en natuurlijk op de pizza. De buitenste bladeren kun je tevens koken (ongeveer 30 minuten) en eten als snack in combinatie met allerlei dips. Vooral dips van yoghurt, honing en mosterd smaken fantastisch in combinatie met artisjok.